مقدمه
در تجارت بین‌الملل، تعیین دقیق مسئولیت‌ها میان خریدار و فروشنده اهمیت زیادی دارد. مجموعه اینکوترمز (Incoterms) برای استانداردسازی این مسئولیت‌ها در معاملات جهانی استفاده می‌شود. یکی از ترم‌های مربوط به حمل دریایی در این مجموعه، FAS است که کمتر از FOB شناخته شده اما در برخی موارد گزینه‌ای مناسب محسوب می‌شود.
تعریف ترم FAS
FAS مخفف Free Alongside Ship به‌معنای «تحویل کنار کشتی» است.
طبق این شرط، فروشنده موظف است کالا را در اسکله یا محل بارگیری بندر مبدا و در کنار کشتی تعیین‌شده توسط خریدار قرار دهد. از آن نقطه به بعد، هزینه‌ها و ریسک به خریدار منتقل می‌شود.
دامنه کاربرد
FAS فقط برای حمل‌ونقل دریایی یا رودخانه‌ای قابل استفاده است.
به‌ویژه زمانی به‌کار می‌رود که کالا فله‌ای، حجیم یا سنگین باشد و بارگیری آن توسط تجهیزات خریدار یا کشتی انجام شود.
مسئولیت‌های فروشنده
در ترم FAS، فروشنده وظایف زیر را برعهده دارد:
- بسته‌بندی و آماده‌سازی کالا
- انتقال کالا تا بندر تعیین‌شده
- انجام تشریفات گمرک صادراتی
- قراردادن کالا کنار کشتی به‌گونه‌ای که آماده بارگیری باشد
- ارائه اسناد لازم به خریدار
فروشنده مسئول بارگیری کالا روی کشتی نیست.
مسئولیت‌های خریدار
خریدار از لحظه قرار گرفتن کالا کنار کشتی باید موارد زیر را مدیریت کند:
- انتخاب کشتی و قرارداد حمل
- پرداخت هزینه بارگیری کالا روی کشتی
- بیمه حمل در صورت نیاز
- پرداخت کرایه حمل تا مقصد
- انجام تشریفات گمرکی وارداتی
- مدیریت هزینه‌های تخلیه در مقصد
نقطه انتقال ریسک
در FAS، ریسک زمانی منتقل می‌شود که کالا در کنار کشتی قرار گیرد.
این تفاوت کلیدی آن با FOB است که انتقال ریسک در زمان بارگیری روی کشتی انجام می‌شود.
تفاوت ترم FAS با FOB
- FAS: فروشنده کالا را کنار کشتی تحویل می‌دهد، بارگیری بر عهده خریدار است.
- FOB: فروشنده کالا را روی کشتی بارگیری می‌کند.
بنابراین مسئولیت فروشنده در FOB بیشتر از FAS است.
مزایای استفاده از FAS
- مناسب برای کالاهای حجیم یا فله‌ای که بارگیری آنها با تجهیزات خاص انجام می‌شود
- کاهش مسئولیت فروشنده در مرحله بارگیری
- شفافیت در تقسیم هزینه‌ها میان طرفین
معایب احتمالی
- نیاز خریدار به کنترل کامل عملیات بارگیری
- افزایش ریسک برای خریدار از پیش از شروع حمل دریایی
- مناسب نبودن برای کالاهای بسته‌بندی‌شده سبک یا کانتینری
کاربردهای رایج
- صادرات مواد معدنی
- محموله‌های غلات و محصولات کشاورزی فله
- چوب، الوار، و مواد خام صنعتی
- کالاهایی که بارگیری آنها تخصصی و تحت کنترل خریدار است
جمع‌بندی
FAS یکی از شروط مهم اینکوترمز برای حمل دریایی است که انتقال ریسک را در مرحله‌ای زودتر نسبت به FOB تعیین می‌کند. آشنایی دقیق با این ترم به طرفین معامله کمک می‌کند قراردادهای دقیق‌تر و منصفانه‌تری تنظیم کنند.
دیدگاهتان را بنویسید